Wetgeving: hoorrecht van minderjarigen/rechts(on)bekwaamheid van meerder- en minderjarigen
Rechtspraak 24/11/2014

KB van 23 augustus 2014 tot vaststelling van het model van informatieformulier bedoeld in artikel 1004/2 van het Gerechtelijk Wetboek, Belgisch Staatsblad 29 augustus 2014, 64852.

KB van 21 juli 2014 tot wijziging van het KB van 16 juli 1992 tot vaststelling van de informatie die opgenomen wordt in de bevolkingsregisters en het vreemdelingenregister en het KB van 8 januari 2006 tot bepaling van de informatietypes, verbonden met de informatiegegevens bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van de natuurlijke personen, Belgisch Staatsblad 27 augustus 2014, 64022.

​Hoorrecht minderjarigen

Hoorrecht

Elke minderjarige heeft het recht om gehoord te worden door de familierechter in zaken die hem aanbelangen. En dit op het vlak van de uitoefening van het ouderlijk gezag, de verblijfsregeling en het recht op persoonlijk contact. De familierechter licht alle betrokken minderjarigen van 12 jaar of ouder van dit hoorrecht in. Daarvoor gebruikt hij een specifiek informatieformulier.

Kind kan weigeren


Op het informatieformulier staat dat de minderjarige het recht heeft om gehoord te worden, maar dat dit geen verplichting is. Het kind kan dus weigeren om gehoord te worden. De minderjarige kan er ook in lezen dat van het gesprek een verslag wordt opgemaakt dat bewaard wordt in het dossier van de rechtbank. En dat alle betrokken partijen kunnen lezen wat er in staat en het ook bij het proces kunnen gebruiken. De brief vermeldt ook dat de rechter rekening kan houden met de mening van de minderjarige, maar dat hij niet verplicht is om dat te doen. Het informatieformulier is tegelijk ook een antwoordformulier. Als het kind wil gehoord worden door de rechter duidt het dat aan (aankruisen vakje naast “ja”). Hij stuurt de brief dan terug naar de rechtbank binnen de 8 dagen na ontvangst. Dat kan per post of per e-mail. Sommige rechtbanken doen wel de 2 in 1.

Ouders

Het formulier wordt naar het adres van elk van de ouders gestuurd. Of naar het adres waar het kind verblijft indien het geplaatst is of naar de woonplaats van het kind indien het niet gedomicilieerd is bij één van zijn ouders.

Kinderen jonger dan 12 jaar


Kinderen die nog geen twaalf jaar zijn, krijgen geen informatieformulier. Nochtans kunnen ook zij gehoord worden. Of op vraag van de partijen, het Openbaar Ministerie of ambtshalve. De rechter kan (gemotiveerd) weigeren om kind te horen, tenzij het er zelf om gevraagd heeft of op vraag van het Openbaar Ministerie.

Orde van Vlaamse balies


De Orde van Vlaamse Balies meent dat het informatieformulier waarmee jongeren van 12 jaar of ouder worden ingelicht over hun hoorrecht bij de familierechtbank voor minder inspraak zal zorgen dan vroeger. De taal in het formulier zou volgens de OVB “te moeilijk zijn”. De Orde uitte zijn bezorgdheid in een brief aan de nieuwe minister van Justitie Koen Geens. De OVB vreest dat “in de praktijk minder kinderen zullen worden gehoord dan vroeger”. Onder de oude wet kreeg de minderjarige meteen een oproepingsbrief met dag en uur van de hoorzitting. Nu moet de minderjarige op het formulier aankruisen dat hij gehoord wil worden en moet hij dat formulier met de post of per mail terugbezorgen aan de familierechtbank. Keuze voor info en oproeping in 1 zoals in sommige rechtbanken ook gebeurt. Pas daarna krijgt hij een oproepingsbrief. “Voor kinderen van 12 jaar is dat niet evident”. De OVB vindt het ook cruciaal dat tijdens het hoorrecht een advocaat voor de jongere aanwezig is.

Bronnen:

  • KB van 23 augustus 2014 tot vaststelling van het model van informatieformulier bedoeld in artikel 1004/2 van het Gerechtelijk Wetboek, Belgisch Staatsblad 29 augustus 2014, 64852. Dit besluit trad op 1 september 2014 in werking.
  • Wetgeving, NjW (Nieuw Juridisch Weekblad) 2014/308, 689
  • De Juristenkrant 2014/297, 18.
  • Zie ook in TJK ezine 2014-06 Het horen van minderjarigen: aangepast in de Wet Familierechtbank.

Rechts (on)bekwaamheid van meerderjarigen en minderjarigen

Vanaf 1 september 2014 bewaren de bevolkings- en vreemdelingenregisters heel wat meer informatie over de rechts(on)bekwaamheid van meerderjarigen en de rechts(on)bekwaamheid van minderjarigen.

Er moet duidelijk worden aangegeven wanneer een vrederechter iemand onder de bescherming en begeleiding van een bewindvoerder heeft geplaatst. Met daarbij een duidelijk onderscheid tussen “een bewind over het beheer van goederen” en “een bewind met betrekking tot handelingen die de persoon raken”. Ook de identiteitsgegevens van de bewindvoerder (naam, voornaam en adres) of de persoon vermeld in de rechterlijke beslissing waarbij een beschermingsmaatregel wordt opgelegd, beëindigd of gewijzigd, moet worden vermeld.

De wetgever wil dat de identiteitsgegevens van de bewindvoerder ook in het Rijksregister worden opgenomen. De vermelding van het statuut van de ontvoogde minderjarige in het bevolkings- en vreemdelingenregister is nieuw. De registers bewaren ook de identiteitsgegevens van de voogd, de toeziende voogd en de pleegvoogd. Het Koninklijk Besluit van 11 juli 2014 wijzigt daarom niet alleen het Koninklijk Besluit van 16 juli 1992 over de opname van de informatie in de bevolkings- en vreemdelingenregister ook de lijst met verplichte informatie van het Rijksregister van het Koninklijk Besluit van 8 januari 2006 wordt aangepast.

Bronnen:

  • KB van 21 juli 2014 tot wijziging van het KB van 16 juli 1992 tot vaststelling van de informatie die opgenomen wordt in de bevolkingsregisters en het vreemdelingenregister en het KB van 8 januari 2006 tot bepaling van de informatietypes, verbonden met de informatiegegevens bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van de natuurlijke personen, Belgisch Staatsblad 27 augustus 2014, 64022. Dit KB trad in werking op 1 september 2014.
  • De Juristenkrant 2014/297, 18.


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be