Wet betreffende voorlopige hechtenis ook van toepassing op minderjarigen
Rechtspraak 06/12/2015

Hof van Cassatie 1 december 2015, nr. P. 15.1335.N

​Verbeterende beschikking jeugdrechter

In het e-zine van oktober 2015 werd het arrest van het hof van beroep te Gent van 23 september 2015 besproken. In deze zaak werd de minderjarige X door de jeugdrechter op 7 september 2015 toevertrouwd aan de gemeenschapsinstelling De Zande, open afdeling, voor de periode van 7 september tot 7 december 2015. Op 8 september 2015 werd door de jeugdrechter een verbeterende beschikking genomen en werd X toevertrouwd aan de gemeenschapsinstelling De Zande, gesloten afdeling, van 7 september 2015 tot 7 december 2015. De minderjarige tekende beroep aan waarbij haar raadsman verwees naar de Wet betreffende de voorlopige hechtenis, waarop de invrijheidstelling van de minderjarige zou moeten worden bevolen.

Hof van Beroep Gent

Het hof van beroep te Gent stelde op 23 september 2015 dat de minderjarige diende gehoord te worden door de jeugdrechter, wat niet gebeurd was. De beschikkingen van 7 en 8 september 2015 waren door miskenning van de proceswaarborgen met een nietigheid behept en dienden te worden vernietigd. Desondanks achtte het hof het niet aangewezen om de plaatsing op te heffen in de gesloten afdeling. Het hof oordeelde tevens dat de raadsman van de minderjarige ten onrechte verwees naar de Wet betreffende de voorlopige hechtenis. Volgens het hof was deze wet niet van toepassing.

De raadsman van de minderjarige tekende cassatieberoep aan tegen het arrest van het hof van beroep te Gent.

De raadsman voerde de schending aan van artikel 5 EVRM, artikel 12 Grondwet, de artikelen 1, 1° en 2 Wet betreffende de voorlopige hechtenis en de artikelen 37 en 52 e.v. Jeugdbeschermingswet.

Hoewel het arrest van 23 september 2015 vaststelde dat de beschikking van de jeugdrechter van 7 september 2015 en de verbeterende beschikking van de jeugdrechter onwettig waren en dus vaststond dat de minderjarige X niet mocht worden opgesloten in een gesloten afdeling werd ten onrechte de invrijheidsstelling van de minderjarige niet bevolen.

Wet betreffende de voorlopige hechtenis heeft een algemene draagwijdte en is ook van toepassing op minderjarigen

Artikel 1, 1° van de Wet betreffende de voorlopige hechtenis heeft een algemene draagwijdte en is ook van toepassing op de minderjarige. De vrijheidsberoving van de minderjarige mag in geen geval langer duren dan 24 uur, de sanctie van de onwettigheid van de maatregel van plaatsing bestaat in de invrijheidstelling, de devolutieve werking van het hoger beroep kan daaraan geen afbreuk doen.

Grondwet

Uit artikel 12, tweede lid Grondwet volgt dat niemand kan worden aangehouden tenzij in de gevallen die de wet bepaalt en in de vorm die zij voorschrijft.

Hof van Cassatie

Uit de artikelen 1, 1° en 2 van de Wet betreffende de voorlopige hechtenis volgt dat in beginsel binnen de 24 uur na de vrijheidsbeneming door de rechter moet worden beslist over de verdere vrijheidsberoving. Deze bepalingen hebben een algemene draagwijdte en zijn ook van toepassing op minderjarigen. Uit dit alles volgt dat indien de jeugdrechter niet binnen de termijn van 24 na de vrijheidsberoving wettig heeft beslist tot de plaatsing van een minderjarige in een gesloten instelling van een openbare gemeenschapsinstelling de minderjarige in vrijheid moet worden gesteld, ook al kan tegenover de minderjarige een opvoedende maatregel worden genomen.

De jeugdrechter in hoger beroep die vaststelt dat de beschikking van de jeugdrechter tot plaatsing van een minderjarige in een gesloten afdeling van een openbare gemeenschapsinstelling nietig is wegens niet-naleving van het hoorrecht van de minderjarige, kan niet met terugwerkende kracht beslissen tot de plaatsing van een minderjarige in een gesloten afdeling van een openbare gemeenschapsinstelling.

Het Hof van Cassatie vernietigde het arrest van het hof van beroep te Gent.

Auteur: Christine Melkebeek, vicevoorzitter Kinderrechtencoalitie Vlaanderen

Bronnen:

  • Hof van Cassatie 1 december 2015, nr. P. 15.1335.N

Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be