STUVOTOELAGE TOEKENNING LEEFLOON ARBRB TONGEREN
Rechtspraak 18/02/2013

Arbeidsrechtbank Tongeren 13 december 2012, onuitg. A.R. 12/473/A.

​WAT IS EEN STUVOTOELAGE ?

Aan elke Vlaamse school voor hoger onderwijs is een dienst studentenvoorzieningen werkzaam, die de mogelijkheid heeft om een stuvotoelage toe te kennen. Deze diensten (Stuvo's) ontlenen hun opdracht aan het "Decreet betreffende de studiefinanciering en studentenvoorzieningen in hoger onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap" (30/04/2004). Deze diensten krijgen een specifiek decretale opdracht om minvermogende studenten, aanvullend op de studietoelage van de Vlaamse Gemeenschap of ter vervanging daarvan, bijkomend financieel te ondersteunen.

Er wordt in het decreet uitgegaan van een complementariteit tussen de centrale studiefinanciering, georganiseerd door de Vlaamse overheid en de studiefinanciering op selectieve basis georganiseerd door de Stuvo's, evenwel ook met betoelaging door diezelfde Vlaamse overheid.

Studenten waarvan de algemene studiebeurs onvoldoende blijkt om alle schoolkosten te dekken, kunnen aldus, onder strikte voorwaarden en na grondig onderzoek, een jaarlijkse bijpassing, via hun Stuvo krijgen zodat ze toch volledig ondersteund worden.

De stuvotoelage wordt steeds per casus berekend, o.a. rekening houdend met de specifieke kosten van een bepaalde opleiding, regionale verschillen enz. Er gaat een uitgebreid, individueel, sociaal en financieel onderzoek aan vooraf, waarbij ook actieve sturing en strikte opvolging door de Stuvo's toegepast wordt. De stuvotoelage dient overigens jaarlijks door de student opnieuw te worden aangevraagd. Een student kan er bijgevolg nooit van uitgaan dat die steun elk academiejaar 'automatisch' opnieuw verkregen kan worden.

 De vraag stelt zich of de stuvotoelagen in aanrekening dienen te worden gebracht voor de bepaling van het leefloon.

We schetsen de discussie in een concrete casus:

FEITEN

S. is een jongvolwassen ongehuwde vrouw die een moeilijke jeugd achter de rug heeft. Vanaf begin december 2009 kreeg ze een leefloon als alleenstaande nadat ze zelfstandig is gaan wonen. S. was op dat ogenblik al gestart met haar driejarige opleiding orthopedagogie en heeft haar eerste en tweede jaar bachelor glansrijk volbracht. Tijdens haar laatste jaar bachelor moest ze haar stage bij een kinderpsychiatrisch centrum stopzetten vanwege een te grote psychische belasting gezien haar eigen moeilijke jeugd. Zij opteerde er toen voor om tijdens de resterende stageperiode onbezoldigd vrijwilligerswerk te doen. Het daaropvolgend academiejaar behaalde zij haar diploma.

STUDIEVOORTOELAGE: ENKEL TOEGEKEND AAN EEN ERKENDE SPECIFIEKE DOELGROEP EN UITGEKEERD BOVENOP HET LEEFLOON, KINDERBIJSLAG EN DE ALGEMENE STUDIETOELAGE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

Sedert januari 2012 ontving S. een studievoortoelage van de Katholieke Hogeschool Limburg (KHLim), genaamd de stuvotoelage. Op basis van deze informatie en gezien het feit dat de school de studente financieel steunt, onderzoekt het OCMW de situatie. Er wordt contact genomen met de sociale dienst van de KHLim. De stuvotoelage maakt geen deel uit van de studietoelage van de Vlaamse Gemeenschap en wordt betaald met subsidies die de school krijgt van de Vlaamse Gemeenschap, met als doelstelling studenten te ondersteunen tijdens hun studies (max 215 € per maand). De dienst studievoorzieningen houdt rekening met de leefsituatie (alleenstaand, samenwonend, gezinslast...), de werkelijke inkomsten van de student en eventueel de partner of ouders (naargelang de leefsituatie) en met de studiehistoriek.

Om te bepalen welk percentage aan de student wordt uitgekeerd baseert de KHLim zich op een aantal barema's om te bepalen wat een student in een bepaalde leefsituatie nodig heeft. Indien de stuvotoelage wordt toegekend, zorgt de school voor een gedeeltelijke of gehele terugbetaling van de schoolkosten aan de hand van maandelijks voor te leggen kostenstaten.

HERZIENING LEEFLOON

Het OCMW legt een dossier aan voor de herziening van het leefloon voor de periode januari-maart 2011. Het dossier wordt voorgelegd ter herziening van het leefloon als alleenstaande, rekening houdend met de maandelijkse stuvotoelage die S. ontvangt.

S. wordt persoonlijk gehoord op haar verzoek. Uiteindelijk beslist de OCMW-raad dat er omwille van billijkheidsredenen geen terugvordering zal zijn voor de periode januari-maart 2011. Indien de situatie zich herhaalt zou het OCMW in de toekomst wel rekening houden met stuvotoelagen. Tegen deze beslissing gaat S. niet in beroep.

Begin oktober 2011 verneemt het OCMW dat eisende partij voor dat academiejaar opnieuw een stuvotoelage zal ontvangen van de KHLim maar dat de maandelijkse uitbetalingen worden gewijzigd naar een jaarlijkse. De student moet evenwel blijvend maandelijks gemaakte kosten verantwoorden. Voor het academiejaar 2011-2012 ontvangt de studente tevens een studietoelage van de Vlaamse Gemeenschap.

In december 2012 beslist het OCMW dat de stuvotoelage een bestaansmiddel is en in aanmerking wordt genomen voor de berekening van het leefloon. Aldus werd er ten onrechte leefloon uitgekeerd, en wordt dit teruggevorderd.
S. stapt naar de arbeidsrechtbank van Tongeren.

IS STUVOTOELAGE EEN AL DAN NIET VRIJGESTELD INKOMEN?

Kunnen stuvotoelagen als studietoelagen worden beschouwd die specifieke studiekosten dekken, die niet in aanrekening dienen te worden gebracht voor de bepaling van het leefloon?

In deze zaak werd de stuvotoelage berekend op basis van volgende kostenposten: studiegeld, huur, internet, boeken, cursussen, schoolbenodigdheden, vervoerskosten, studiebezoeken. De huur wordt terecht mee in aanmerking genomen als studie-kostenpost evenals de internetkosten. De KHLim beschikt immers niet over een eigen studentenresidentie, waardoor zij geen huisvesting aan een voordelig tarief kunnen aanbieden. Om die reden komt de dienst Stuvo KHLim via de stuvotoelage tussen in de woonkosten van haar uitkeringsgerechtigde studenten en dit maximaal voor een bedrag dat overeenkomt met de gemiddelde huurprijs van een studentenkot. Indien Stuvo KHLim deze steun achterwege zou laten, dan zouden de uitkeringsgerechtigde studenten van de KHLim ongelijk behandeld worden in vergelijking met uitkeringsgerechtigde studenten die ingeschreven zijn aan een onderwijsinstelling die wel eigen residenties in beheer heeft.

STUDIEFINANCIERING DOOR STUVO'S UITGEKEERD ZIJN COMPLEMENTAIR AAN DE STUDIETOELAGEN VAN DE VLAAMSE OVERHEID

Het decreet bepaalt dat de specifieke studiefinanciering die door de Stuvo's kan worden uitgekeerd, complementair zijn aan de studietoelagen van de Vlaamse overheid. Een uiterst restrictieve interpretatie van art. 22 § 1 KB 11 juli 2002, zoals door het OCMW weerhouden, zou ervoor zorgen dat afbreuk gedaan wordt aan de doelstelling waarvoor Stuvo's juist in het leven geroepen zijn: namelijk ondersteuning op maat bieden voor zij die dat nodig hebben. Indien iedere Stuvo-tegemoetkoming verrekend zou worden met het leefloon, dan is een student die steun krijgt van een Stuvo maar geen leefloon heeft, beter af dan een student die Stuvo-steun nodig heeft en die tevens dient rond te komen met een leefloon. Dit kan duidelijk niet de bedoeling geweest zijn van de wetgever. Aangezien de studietoelage van de Vlaamse overheid beschouwd wordt als een niet-aanrekenbaar inkomen, dient dan ook deze stuvofinanciering, die eveneens ten laste is van de Vlaamse Gemeenschap, als niet-aanrekenbaar inkomen te worden beschouwd, gezien ze eveneens kostendekkend is.

ARBEIDSRECHTBANK TONGEREN - BESLISSING OCMW WORDT VERNIETIGD

Om in aanmerking te komen voor een stuvotoelage dient men elk jaar opnieuw een aanvraag te doen. Bij elke aanvraag worden de criteria opnieuw bekeken. Een student heeft dan ook geen enkele zekerheid dat de stuvotoelage hem of haar het jaar nadien nog zal worden toegekend. De rechtbank beschouwt de stuvotoelage dan ook als een niet regelmatige gift. De beslissing van het OCMW is dan ook niet correct en dient te worden vernietigd.

Er dient volgens deze uitspraak bij het bepalen van het leefloon door het OCMW dan ook geen rekening te worden gehouden met ontvangen stuvotoelagen.

Auteur: Christine Melkebeek, ondervoorzitter Kinderrechtencoalitie Vlaanderen.

Bron:

  • Arbeidsrechtbank Tongeren 13 december 2012, onuitg. A.R. 12/473/A.

   "Is een studievoortoelage een bestaansmiddel?",Vincent Dooms, TJK/2 2013, p.188.


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be