Minderjarige toch uitgeleverd aan Nederland!
Rechtspraak 19/06/2013

Hof van Cassatie 11 juni 2013, P.13.0780.N

​Het Hof van Cassatie veranderde haar visie omtrent de mogelijkheid tot uitlevering van minderjarigen. Vroeger oordeelde ze dat de Belgische wet stelt dat een persoon niet uitgeleverd kan worden als hij in België nog niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan gesteld worden voor de feiten waarvoor hij in het buitenland zou moeten terechtstaan. Dat is voor minderjarigen het geval. Als de jeugdrechter hen uit handen zou geven kan dat wel, maar bij een uitlevering is zo een uithandengeving dan weer niet mogelijk. In haar arrest van 11 juni 2013 veranderde het Hof van visie en stelde dat het Belgische jeugdbeschermingsrecht voorziet in de uithandengeving, waardoor minderjarigen toch als meerderjarigen kunnen terechtstaan en zag hierin een reden om het cassatieberoep tegen een beslissing tot uitlevering te verwerpen. De minderjarige kan in casu uitgeleverd worden.

DE FEITEN

Begin 2013 maakten 8 Belgische jongens zich schuldig aan het, zonder enige aanleiding, schoppen en slaan van een willekeurig 22-jarig slachtoffer in Eindhoven.

Het Openbaar Ministerie in Nederland had op 23 januari 2013 een Europees aanhoudingsbevel uitgevaardigd op grond, van onder meer poging tot doodslag (te Eindhoven) tegen de minderjarige X wonende te Turnhout, die minderjarig was op het ogenblik van de feiten (17 jaar). Hij werd door de onderzoeksrechter, na vrijheidsberoving op 24 januari 2013, op 25 januari 2013, onder voorwaarden onder vrijheid gesteld.

Bij arrest van 25 april heeft het hof van beroep, Kamer van Inbeschuldigingstelling, te Antwerpen de beschikking van de raadkamer van de rechtbank van eerste aanleg te Turnhout, die de tenuitvoerlegging van dat Europese aanhoudingsbevel heeft bevolen, bevestigd.

Overeenkomstig art. 8 van de Wet Europees Aanhoudingsbevel wordt de tenuitvoerlegging afhankelijk gesteld van de voorwaarde dat X na te zijn berecht naar België wordt teruggezonden, teneinde hier de straf of veiligheidsmaatregel te ondergaan die hem in de uitvaardigende staat, Nederland, is uitgesproken.

De advocaat van X besliste daarop cassatie aan te tekenen tegen het arrest van 25 april 2013. Hij voerde aan dat X niet mocht uitgeleverd worden omdat hij minderjarig was en steunde zich onder meer op het arrest van het Hof van Cassatie van 6 februari 2013.

HOF VAN CASSATIE 6 FEBRUARI 2013

Het Hof van Cassatie besliste in zijn arrest van 6 februari 2013 dat een 17-jarige Roemeen uit het Brusselse en veroordeeld eind 2012 in Roemenië voor slagen en verwondingen aan een ambtenaar, niet uitgeleverd kon worden. Het Hof van Cassatie stelde toen dat de Belgische wet stelt dat een persoon niet uitgeleverd kan worden als hij in België nog niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan gesteld worden voor de feiten waarvoor hij in het buitenland zou moeten terechtstaan. Dat is voor minderjarigen het geval. Als de jeugdrechter hen uit handen zou geven kan dat wel, maar bij een uitlevering is zo een uithandengeving dan weer niet mogelijk.

HOF VAN CASSATIE 11 JUNI 2013 NEEMT NIEUW STANDPUNT IN LIJNRECHT TEGENOVER EIGEN ARREST VAN 6 FEBRUARI 2013

De advocaat van X voerde schending aan van artikel 4.3° van de Wet Europees Aanhoudingsbevel en artikel 57bis Jeugdbeschermingswet. Krachtens artikel 4.3° Wet Europees Aanhoudingsbevel wordt de tenuitvoerlegging van een Europees aanhoudingsbevel geweigerd ingeval de persoon op wie het betrekking heeft, gelet op zijn leeftijd krachtens het Belgische recht nog niet strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gesteld voor de in het verzoek tot overlevering bedoelde feiten.

Het Hof van Cassatie stelde dat enerzijds de overlevering van de persoon die op het tijdstip van de feiten 16 jaar of ouder was voor feiten gekwalificeerd als poging tot doodslag, niet afhankelijk is van een beslissing tot uithandengeving en anderzijds dat deze persoon strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gesteld in de zin van artikel 4.3, Wet Europees Aanhoudingsbevel.

Eveneens werd de schending opgeworpen van artikel 13 van de Grondwet in samenhang met de artikelen 10, 11 en 12 van de Grondwet en met artikel 40, 2 b(iii) Kinderrechtenverdrag, artikel 44 Jeugdbeschermingswet, artikel 7, §1 Voorafgaande titel Wetboek van Strafvordering en artikel 4, 3° Wet Europees Aanhoudingsbevel. De verdediging vroeg zelfs een prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof te stellen.

Het Hof dient over de tenuitvoerlegging van het Europees aanhoudingsbevel met de vereiste spoed uitspraak te doen. De prejudiciële vraag kon volgens het Hof van Cassatie niet gesteld worden.

Het arrest van het hof van beroep te Antwerpen oordeelde: "de vrijheidsberoving geschiedde in uitvoering van een Europees Aanhoudingsbevel op grond van een signalering conform art. 9 en 10 van de wet van 14 december 2003 en art. 2 van de wet op de voorlopige hechtenis. De wet sluit de arrestatie van een minderjarige in het kader van de bovenvermelde procedure niet uit, zodat de overleveringsprocedure geenszins op een misdrijf is gestoeld. De uithandengeving is uitgesproken op grond van art. 57bis van de wet van 8 april 1965 betreffende de jeugdbescherming, betreft de vervolging van minderjarigen door Belgische rechtbanken en niet de procedure van overlevering".

HET CASSATIEBEROEP WERD VERWORPEN

Het cassatieberoep werd verworpen. De hoofdverdachte X wordt definitief uitgeleverd aan Nederland. Het Hof van Cassatie wees zijn verzet tegen uitlevering af.
Het Belgische jeugdbeschermingsrecht voorziet in de uithandengeving, waardoor minderjarigen toch als meerderjarigen kunnen terechtstaan. Het Hof heeft zich daarop gebaseerd om het cassatieberoep tegen de uitlevering te verwerpen.

Auteur: Christine Melkebeek, ondervoorzitter Kinderrechtencoalitie Vlaanderen, redactiesecretaris Actualiteit & Rechtspraak TJK
Bronnen:

  • Hof van Cassatie 11 juni 2013, P.13.0780.N, www.cass.be 
  • Hof van Cassatie 6 februari 2013, P.13.0172.F, TJK 2013/2, noot S. HESPEL, "Jeugdsanctierecht over de grenzen heen: ver weg van het principe van wederzijdse erkenning?", p. 177. Deze auteur zal in TJK 2013/3 een annotatie schrijven over het arrest van het Hof van Cassatie van 11 juni 2013.
  • T. DECAIGNY, P. DE HERT, "Cassatie beperkt overlevering jongvolwassenen", De Juristenkrant 27 februari 2013, 3.
  • "Kopschopper Brent L. uitgeleverd aan Nederland", Gazet van Antwerpen 11 juni 2013.


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be