Herroeping gewone adoptie
Rechtspraak 10/06/2013

De herroeping van een gewone adoptie vereist geen fout en kan ook gerechtvaardigd worden door de noodzaak van de concrete toestand. Indien duidelijk is dat er tussen de adoptant en de geadopteerde een psychologische onmogelijkheid tot samenleving bestaat zodat het behoud van de adoptieband niet meer beantwoordt aan de socio-affectieve realiteit, kan de gewone adoptie worden herroepen indien dit in het belang is van het kind. De concrete toestand moet zwaarwichtiger zijn dan een loutere onenigheid tussen de adoptant en geadopteerde na een jarenlage harmonieuze samenleving of wrijvingen zoals die zich veelal in huiselijke kringen voordoen. Dit geldt enkel bij gewone adoptie, bij volle adoptie is herroeping niet mogelijk.

FEITEN

Een minderjarig Marokkaans meisje wordt door haar tante opgenomen in haar gezin door middel van een gewone adoptie. Met de jaren verslechtert de verstandhouding tussen de geadopteerde en de adoptante echter aanzienlijk. Het komt tot een ruzie tijdens een reis naar Marokko waarna de adoptante zonder de geadopteerde terugkeert naar Belgiƫ en er geen enkel contact tussen beiden meer plaatsvindt. De tante wenst de herroeping van de gewone adoptie op een ogenblik waarop het meisje nog minderjarig is, en vat daartoe de jeugdrechtbank. Bij conclusie vordert het inmiddels meerderjarig geworden meisje eveneens de herroeping van haar adoptie.

In eerste aanleg worden beide vordering tot herroeping ongegrond verklaard. De eerste rechter volgt het negatieve advies van het openbaar ministerie en overweegt dat hoeveel de verstandhouding tussen de geadopteerde en de adoptante op dit ogenblik ook verstoord is, zeker niet kan worden gesteld dat de breuk onomkeerbaar is.

Het meisje kan zich niet vinden in die beslissing en tekent hoger beroep aan.

In hoger beroep wordt het bestreden vonnis hervormd. De jeugdkamer oordeelt dat het duidelijk is dat er tussen partijen een psychologische onmogelijkheid tot samenleven en zelfs tot het onderhouden van enig contact bestaat. Het Hof stelt dat het behoud van de adoptieband niet meer beantwoordt aan de socio-affectieve realiteit en geenszins in het belang van het kind is.

WETTELIJK KADER

Het Hof buigt zich in dit arrest over de vraag of er voldoende zwaarwichtige redenen voorhanden zijn om de herroeping van de adoptie te verantwoorden. In de mogelijkheid tot herroeping van een gewone adoptie wordt voorzien door artikel 354-1 BW. Volle adoptie daarentegen is volgens de wet in geen enkele omstandigheid vatbaar voor herroeping (artikel 356-4, eerste lid BW).
In de wettekst wordt echter geen nadere omschrijving van het begrip "zeer gewichtige redenen" opgenomen, zodat de appreciatie wordt overgelaten aan de souvereine beoordeling van de feitenrechter.

FOUTLOZE HERROEPING

Het Hof bevestigt hier dat een foutloze herroeping gerechtvaardigd kan zijn, ingeval duidelijk is dat er tussen de adoptante en de geadopteerde een psychologische onmogelijkheid tot samenleven bestaat zodat het behoud van de adoptieband niet meer beantwoordt aan de socio-affectieve realiteit. In het bijzonder dient steeds te worden beoordeeld of van dergelijke zwaarwichtige omstandigheden sprake is dan wel eerder van een loutere onenigheid en/of wrijvingen tussen de adoptanten en de geadopteerde. Doorslaggevend daarvoor lijkt de beoordeling of de relatiebreuk tussen de adoptant en de geadopteerde in de toekomst nog kan omkeren.

Hier is het duidelijk dat de inmiddels meerderjarig geworden geadopteerde niet gebaat was met een blijvende instandhouding van een band die er in de realiteit helemaal niet was. Het arrest is dan ook een duidelijk toepassingsgeval van een foutloze herroeping.

Bron:

  • Brussel (Jk.) 29 maart 2012, Tijdschrift voor Familierecht (T. Fam.) 2013/5, p. 113-119, noot M. DEKERVEL, "Gedane zaken nemen geen keer: het onomkeerbare karakter van een breuk in de gewone adoptierelatie".


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be