Een minderjarig meisje wil huwen: ontheffing leeftijdsvereiste?
Rechtspraak - 18/10/2012
Rb. Brussel, Jeugdrechtbank, 28 januari 2011

Ontheffing leeftijdsvereiste

De 16-jarige Lily verzoekt de Brusselse Jeugdrechtbank ontheffing te bekomen van de minimum leeftijdsvereiste van 18 jaar en haar machtiging te verlenen om in het huwelijk te treden met haar 30-jarige partner Luc. De ouders van Lily verzetten zich tegen het huwelijk en weigeren toestemming te verlenen.

Volgens art. 144 Burgerlijk Wetboek mag niemand een huwelijk aangaan vóór hij de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Vanaf die leeftijd is de toestemming van de ouders niet langer nodig.

Indien een minderjarige wil huwen, moet eerst een "ontheffing van leeftijdsvereiste " worden uitgesproken door de jeugdrechter: dit kan op 2 manieren:

- De ouders van de toekomstige bruid/bruidegom schrijven een brief naar de jeugdrechter, waarin zij de ontheffing van de leeftijdsvereiste vragen. Het feit dat de ouders deze brief schrijven, houdt in dat zij ook instemmen met het huwelijk.

- Indien de ouders de aanvraag niet willen doen, kan de minderjarige zelf de ontheffing van de leeftijdsvereiste aanvragen. De jeugdrechter geeft dan na een kort onderzoek al dan niet de toestemming aan de minderjarige om te huwen. De jeugdrechtbank doet uitspraak binnen de 15 dagen na het indienen van de aanvraag. Beroep aantekenen tegen het uitgesproken vonnis is mogelijk.

De Jeugdrechtbank kan slechts een vervangende machtiging verlenen als zij de weigering van de ouders als een misbruik van hun ouderlijk gezag acht. De rechter heeft hier slechts een marginaal toetsingsrecht.

Dit betekent dat wanneer de rechter van oordeel is dat de weigering van de ouders onterecht is dan kan zij slechts een machtiging verlenen om in het huwelijk te treden voor zover er tevens gewichtige redenen aanwezig zijn om van de vereiste inzake leeftijd een ontheffing toe te staan (art. 145 en 148 Burgerlijk Wetboek).


Argumenten

Lily voert als voornaamste argument ter staving van haar vordering aan dat zij wil dat het kindje dat zij verwacht van haar partner Luc, vanaf de geboorte een juridische vader heeft. Sinds anderhalf jaar heeft zij een stabiele relatie met haar partner. Een wettelijke samenwoning kan zij, in tegenstelling tot een huwelijk, volgens de wet niet aangaan.

Bovendien verleent een huwelijk haar het recht op een overlevingspensioen, indien haar partner zou overlijden en kan zij zich dankzij een huwelijk in regel stellen met het ziekenfonds.

De ouders van Lily verklaren dat zij niet zozeer een probleem hebben met de relatie van hun dochter, doch wel met het feit dat zij zonder hun toestemming met Luc is gaan samenwonen. Dit neemt niet weg dat vooral de moeder zich ernstige zorgen maakt over haar dochter, met wie de relatie enorm verslechterd is sinds haar relatie met Luc, die op voet van oorlog met de ouders van Lily leeft. De ouders vertellen dat zij nooit zijn ingelicht over het voorgenomen huwelijk, waarvan zij slechts in kennis werden gesteld door het inleidend verzoekschrift.

Het enkele feit dat haar ouders er zich tegen verzetten dat zij met haar vriend is gaan samenwonen, maakt uiteraard geen bewijs van misbruik van ouderlijk gezag van de ouders uit. De motieven die Lily aanhaalt, maken bovendien geen gewichtige redenen uit om op de vereiste inzake leeftijd een ontheffing toe te staan. Luc heeft het kindje dat Lily van hem verwacht reeds erkend, zodat het juridische vaderschap is vastgesteld.

Jeugdrechtbank Brussel

De rechtbank merkt op dat het Openbaar Ministerie enige tijd geleden de Jeugdrechtbank gevorderd heeft tot het nemen van een maatregel inzake bijzondere jeugdbijstand omdat er aanwijzingen zijn dat Lily zich in een problematische opvoedingssituatie (POS) bevindt. Het sociaal onderzoek is hangende. Een eventueel huwelijk van Lily zou omwille van de ontvoogding die eruit voortvloeit de positie van de ouders volledig ondermijnen, wat evenmin in het belang van Lily is.

De vordering van Lily is ongegrond.

 

Auteur: Christine Melkebeek, DCI-Vlaanderen

 

Bronnen:

  • Rb. Brussel, Jeugdrechtbank, 28 januari 2011, noot R. Vasseur, "Huwelijk van een minderjarige: over de toestemming van de ouders en zwangerschap als gewichtige reden", TJK 2013/1, 66.
  • Cass. 2 mei 1980, Rechtskundig Weekblad 1980-81, 766, noot J.P.

Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be