Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens geldt ook voor GAS-boetes
Rechtspraak 27/11/2013

Pol. Vilvoorde 5 september 2013, onuitg.

​Op 5 september 2013 velde de politierechtbank in Vilvoorde een opmerkelijk vonnis over een gemeentelijk administratieve sanctie (GAS).

De rechtbank vernietigde de boete omdat de rechten van de verdediging geschonden werden.

DE FEITEN

Op 15 april 2012 hielden een aantal actievoerders in de vertrekhal van de luchthaven van Zaventem een manifestatie, tegen het feit dat een aantal personen een vlucht naar Tel Aviv niet op mochten.

De werking aan de check-in–infobalies werd verstoord, de bagagetransportband werd bezet en de doorgang aan de grenscontrole verhinderd.

Tegen één van de vermeende organisatoren van de actie stelde de politie en proces-verbaal op, zonder ooit zijn identiteit te hebben gecontroleerd. Die zou zijn meegedeeld aan de gemeente door politieagenten in burger die de naam waarschijnlijk vonden op het internet. De gemeente Zaventem legt een GAS-boete op van 100 euro. De man vecht die boete aan bij de politierechter in Vilvoorde.

In zijn vonnis stelt de rechter: “De gemeentelijk administratieve sancties zijn bedoeld voor het publiek in het algemeen en hebben een repressieve bedoeling. Er bestaat dan ook geen betwisting over dat ze van strafrechtelijke aard zijn in de zin van art. 6 EVRM”.

Het gevolg daarvan, zo vervolgt de rechter, is dat bij het opleggen van een GAS de rechten van verdediging moeten worden geëerbiedigd. Aangezien in de bestreden beslissing van de GAS-ambtenaar verwezen wordt naar pv’s van politiemensen in burger die niet in het dossier opgenomen werden, schendt de beslissing art. 6 EVRM.

De rechter verwijst naar het Cassatiearrest van 14 januari 2005 (Arr. Cass. 02.221.N) en besluit: “Uit art. 6 § 1 EVRM vloeit voort dat de procespartijen alleen stukken en alle argumentaties die de beslissing van de rechter kunnen beïnvloeden, moeten kunnen tegenspreken”.
De GAS-boete wordt vernietigd.

MENSENRECHTENTOETS

De uitspraak is opmerkelijk, omdat ze de hoge standaarden van het EVRM ook oplegt aan de gemeentes wanneer zij een GAS-boete opleggen. Dit heeft concreet tot gevolg dat b.v. te vage beschrijvingen van te sanctioneren feiten in plaatselijke reglementen de mensenrechtentoets waarschijnlijk niet zullen doorstaan. De sanctionerende ambtenaren zullen de rechten van verdediging permanent indachtig zijn.

Ook de noodzakelijkheids- en wettelijkheidstoets zoals geformuleerd in art. 10 en 11 EVRM voor bepalingen op het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht op vergadering zullen moeten worden doorstaan. Veel fundamenteler nog kan men zich de vraag stellen of de hele procedure waarbij de sanctionerende ambtenaar zelf rechter en partij is en bovendien het reglement moet toepassen van zijn eigen werkgever, de toets van het EVRM zal doorstaan.

Ook het opleggen van straffen in de zin van het EVRM aan minderjarigen is geen evidentie.

De vraag is niet zonder belang nu het federaal parlement de leeftijd omp in aanmerking te komen voor een GAS-boete verlaagd heeft tot 14 jaar, ondanks het protest van 213 jeugd-en middenveldorganisaties. Dit alles wordt ongetwijfeld een nieuwe kluif voor advocaten en politierechtbanken over te laten, nu de mogelijkheid tot het invoeren van GAS-boetes sterk uitgebreid zal worden bij de inwerkingtreding van de nieuwe GAS-wet op 1 januari 2014.

Bronnen:

  • I. FLACHET, “EVRM geldt ook voor een GAS-boetes”, Juristenkrant 2013/275, p. 3.
  • Pol. Vilvoorde 5 september 2013, onuitg.
  • www.legalworld.be (button rechtspraak)


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be