EHRM – Rusland schendt artikel 8 EVRM – wet tegen homopropagandawet
Rechtspraak 12/09/2017

EHRM 20 juni 2017, Bayev e.a. t. Rusland, applicatie nr. 67667/09, 44092/12 en 56717/12

​De feiten

Eisers Bayev, Kisehev en Alekseyev hebben de Russische nationaliteit en zijn geboren in 1974, 1984 en 1977. Ze leven in Moskou en Gryazy en zijn activisten voor de rechten van de homogemeenschap.

De Russische wet die “homopropaganda” verbiedt was initieel van toepassing op regionaal niveau. In 2013 werd deze wet uitgebreid naar het ganse Russische grondgebied en bestrafte het promoten van “niet-traditionele seksuele relaties” bij minderjarigen. Volgens de drie activisten was de wet een virtueel verbod “op elke publieke vermelding van de homoseksualiteit”.

Uit protest tegen deze wetten, organiseerden eisers demonstraties tussen 2009 en 2012. Zij hingen vlaggen op met de tekst dat homoseksualiteit normaal is en niet pervers. De eisers werden schuldig bevonden en kregen administratieve geldboetes opgelegd. Zij stelden hiertegen beroep in, zonder succes. Vervolgens stapten eisers naar het Russische Grondwettelijk Hof omdat zij van mening waren dat de nieuwe wet van 2013 in strijd was met de grondwet, met name in strijd met het gelijkheidsbeginsel en de vrijheid van meningsuiting.

Ook deze klacht werd afgewezen. Het Grondwettelijk Hof stelde dat de wet niet in strijd was met de grondwet maar gerechtvaardigd was op grond van de bescherming van de publieke moraal en verwees hierbij naar de mogelijke gevaren van het creëren van een vertekend beeld van traditionele en niet-traditionele huwelijkse betrekkingen en het leiden van kinderen in niet-traditionele seksuele relaties.

Klachten

De drie activisten stapten naar het EHRM op grond van artikel 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting) en artikel 14 EVRM (verbod op discriminatie). Zij klaagden het verbod aan op publieke verklaringen betreffende de identiteit, de rechten en de sociale status van seksuele minderheden aan. En waren van oordeel dat dit discriminerend was. Zij merkten op dat ze een administratieve boete kregen opgelegd voor het tonen van vlaggen met opschriften.

Deze wet had volgens hen ook invloed op hun dagelijkse leven, de wet verhinderde hen om campagne te voeren voor de homobeweging, maar ook dat ze verplicht werden hun seksuele geaardheid te verbergen in de aanwezigheid van minderjarigen.

Wat het risico betreft dat minderjarigen worden aangezet tot homoseksualiteit heeft het Hof vastgesteld dat de regering geen enkele plausibele uitleg heeft gegeven over het mechanisme dat een minderjarige er toe zou aanzetten een homoseksuele levensstijl aan te nemen.

Tijdens de demonstraties hadden eisers niet geprobeerd om met minderjarigen te communiceren noch in het privéleven van minderjarigen in te grijpen. De opschriften op hun vlaggen waren niet onjuist, noch seksueel expliciet of agressief geweest. Indien minderjarigen de campagnes van de demonstranten zagen, en hun ideeën van diversiteit, gelijkheid en tolerantie ontdekten, kon dit enkel bijdragen aan de sociale cohesie.

Het Hof stelde vast dat de autoriteiten de vooroordelen tegenover de homogemeenschap hadden versterkt en homofobie hadden aangemoedigd. Dit was volgens het EHRM onverenigbaar met de waarden van een democratische samenleving. Tevens was het Hof van oordeel dat de wet willekeurig werd toegepast en dat er een schending was van artikel 10 EVRM in samenhang met artikel 14 EVRM.

Het Hof heeft in het bijzonder vastgesteld dat, hoewel de betrokken wetten hoofdzakelijk betrekking hadden op de bescherming van minderjarigen, de grenzen van die wetten niet duidelijk waren omschreven en hun toepassing willekeurig was. Bovendien waren de doelstellingen van de wetten en de wijze waarop zij werden geformuleerd en toegepast in de zaak van verzoekers discriminerend geweest.

Rusland werd veroordeeld en diende de drie activisten een geldsom te betalen van 43.000 euro.

Auteur: Christine Melkebeek, voorzitter Kinderrechtencoalitie Vlaanderen

Bron:

  • EHRM 20 juni 2017, Bayev e.a. t. Rusland, applicatie nr. 67667/09, 44092/12 en 56717/12


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be