Draagmoederschap
Rechtspraak 26/06/2015

Hof van beroep Gent 25 november 2014, C/1704/2014, onuitg.

​De feiten

In 2008 verkocht een man samen met zijn (ondertussen overleden) vrouw, als draagmoeder, een tweeling aan een wensmoeder.

De draagmoeder bood haar diensten aan via het internet. Ze liet zich tegen betaling insemineren. Ze werd uiteindelijk zwanger nadat een wensmoeder uit L. haar anoniem donorzaad aanbood. Uit onderzoek bleek dat de draagmoeder niet zwanger raakte van het anonieme donorzaad, maar wel door haar eigen man.

Het gezin zat in een moeilijke situatie waarbij het draagmoederschap een oplossing bood voor die problemen. Hierdoor haalde de man onrechtstreeks voordeel uit de zaak.

Rechtbank van eerste aanleg Gent, correctionele kamer

In eerste aanleg kreeg hij een voorwaardelijke celstraf wegens mensonterende handelingen. De wensmoeder kreeg de gunst van de opschorting.

De rechter verklaarde de inkomsten verbeurd met uitstel van 3 jaren. Het Openbaar Ministerie ging in beroep tegen de uitspraak.

Veroordeling in zaak van commercieel draagmoederschap - Hof van Beroep Gent 25 november 2014

De schuld van de beklaagden aan de feiten stond naar het oordeel van het hof vast en dit op grond van de door eerste rechter weerhouden oordeelkundige beweegreden. Een onterende behandeling is een behandeling die diegenen die eraan worden onderworpen in zijn ogen of in de ogen van derden krenken of zijn menselijke waardigheid ernstig aantasten.

In deze zaak werden de kinderen M & M verkocht door de ondertussen overleden draagmoeder en haar echtgenoot aan de wensmoeder. Dit volstond voor het hof om te gewagen van een onterende behandeling van deze kinderen. Zoals door de eerste rechter correct werd aangehaald hebben de beklaagden ook na de geboorte van de tweeling verdere handelingen gesteld ter uitvoering van deze commerciële transactie, inzake de overdracht van de beide kinderen, voor wie een prijs van 13.000 euro werd betaald. De door hen gestelde handelingen hebben zonder twijfel de menselijke waardigheid van de kinderen aangetast zodat deze handelingen onder de juridische kwalificatie van een onterende behandeling van het kind vallen zoals voorzien in het artikel 417 bis, 3° Sw.

De door de eerste rechter opgelegde bestraffing (met inbegrip van uitstel van tenuitvoerlegging voor de gevangenisstraf en de verbeurdverklaring van het ontvangen bedrag van 13.000 €) is nog steeds aangewezen teneinde de beklaagde P , de verwerpelijkheid van zijn handelen te doen inzien en hem tot beter normbesef te brengen.

Voor de wensmoeder bleef de haar verleende gunstmaatregel door de eerste rechter opgelegd behouden aangezien zij zich liet leiden door haar diep gekoesterde wens om een liefdevolle moeder te zijn, een doelstelling die zij ook steeds heeft proberen waar te maken.

Het bestreden vonnis werd bevestigd.

Vrijspraak in zaak van commercieel draagmoederschap – Hof van Beroep Gent 20 mei 2015

In een recent arrest van het hof van beroep te Gent van 20 mei 2015 werd daarentegen een koppel en de draagmoeder vrijgesproken van commercieel draagmoederschap en onmenselijke behandeling. In eerste aanleg waren de drie vrijgesproken door de rechtbank van eerste aanleg te Brugge waarna het parket in beroep ging. Opvallend was dat het parket nu de vrijspraak vroeg en de rechtbank van Brugge volgde. Het koppel had een bedrag van 12.800 € betaald aan de draagmoeder, volgens het koppel ging dit om een onkostenvergoeding. Volgens het hof kon nergens uit enig feit of element afgeleid worden dat er in deze zaak sprake zou van onterende behandeling.

Draagmoederschap niet wettelijk geregeld in Europa

Draagmoederschap is momenteel nergens in Europa wettelijk geregeld. In Frankrijk is het bij wet verboden. Een wettelijke regeling van draagmoederschap zou onder meer inhouden dat wensouders en de draagmoeder een overeenkomst zouden sluiten waarbij de wensouders bij de geboorte van het kind meteen ook de juridische ouders van het kind zijn. Nu moet de wensmoeder steeds het kind erkennen. De biologische vader kan het kind reeds voor de geboorte erkennen. Indien de draagmoeder gehuwd is, moet haar echtgenoot dan wel eerst het vaderschap ontkennen.

Het parlement deed reeds diverse pogingen om een wettelijke regeling rond draagmoederschap uit te werken, helaas tot op heden zonder succes.

Auteur : Christine Melkebeek vicevoorzitter Kinderrechtencoalitie Vlaanderen

Bronnen:

  • Hof van beroep Gent 25 november 2014, C/1704/2014, onuitg.
  • Hof van beroep Gent 20 mei 2015, C/828/2015, onuitg.


Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be