2020 03 Kindperspectief in de coronacrisis #jongeren over corona.

"Ik begin me steeds eenzamer te voelen, omdat ik niemand van mijn vrienden in het echt kan spreken. Bellen of videochatten is niet hetzelfde, vind ik. En zeker als ik ergens mee zit, vind ik het moeilijk om dat digitaal te doen." ( meisje 16-17 jaar).

"Als enig kind voel ik me echt alleen. Met mama en papa kan ik wel spelen maar het is toch anders dan met kleine kindjes." ( jongen, 8-9 jaar)

"Als ik online les volg, kan ik gemakkelijk zeggen: dat doe ik morgen wel. En als ik dat bijna elke dag zeg ( wat het geval is), maak ik bijna nooit mijn huiswerk. Waardoor ik de volgende dag heel gestrest ben. En op school heb je dat niet."

( meisje, 10-11 jaar)


De coronacrisis raakt kinderen en jongeren fel. Toch komt het perspectief van kinderen en jongeren nog te weinig en te fragmentair aan bod in het publieke debat. Zij moeten meer ruimte krijgen in de coronamaatregelen en de exitstrategie.


Van 11 tot 17 mei 2020 organiseerden het Kinderrechtencommissariaat, het Kenniscentrum Kinderrechten en de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen een online-enquête over corona bij kinderen en jongeren in Vlaanderen. Met kinderrechten als vertrekpunt, werden 8 tot 17-jarigen bevraagd over thuis, schoolwerk, contact met vrienden, hoe ze zich voelen, waar ze zich zorgen over maken en wat helpt in coronatijden. Kinderen en jongeren lieten massaal van zich horen en vulden met meer dan 44.000 de vragenlijst in. Het perspectief van kinderen en jongeren zelf, zoals de citaten hierboven, maakte zichtbaar welke impact de coronacrisis heeft op hun leven en hoe dit hun kinderrechten uitdaagt.  Denk bijvoorbeeld aan het recht op onderwijs, spel, opvang en asiel, hulpverlening en bescherming tegen geweld. Het overzicht van de resultaten werd gebundeld in een onderzoeksrapport . Het cijfermateriaal is ook vrij beschikbaar voor verder onderzoek en hier terug te vinden.

 

Daarnaast werkten het Kinderrechtencommissariaat, het Kenniscentrum Kinderrechten en de Kinderrechtencoalitie Vlaanderen een beleidsadvies uit met een aantal aanbevelingen en aandachtspunten.

  • Vertrek vanuit de leefwereld, noden en behoeften van kinderen en jongeren bij het nemen van maatregelen en richtlijnen of het bepalen van de exitstrategie. Bied hen perspectief voor de toekomst.

  • Zet in op kindgerichte en directe informatie en op kanalen die kinderen kunnen raadplegen als ze vragen hebben. Focus op correcte informatie over corona zowel aan ouders, als kinderen en jongeren.

  • Blijf contact houden met kinderen en jongeren tijdens corona en hou de vinger aan de pols.  

  • Jongeren die in groep wonen, hebben sinds corona meer ruzie met de mensen met wie ze samenleven. Ze krijgen vaker dan andere jongeren boze reacties omdat ze de coronaregels niet volgen. Besteed voldoende aandacht aan de behoeften van kinderen en jongeren die in een voorziening of in groep wonen.

  • Zet in op de bescherming van kinderen en jongeren die te maken krijgen met geweld. Focus op de kindreflex in de hele hulpverlening en op een ketenaanpak bij intrafamiliaal geweld, waarin justitie, politie en hulpverlening op elkaar afgestemd zijn.

  • Ondersteun scholen, jeugdbewegingen en vrijetijdsorganisaties maximaal om een effectief en kwaliteitsvol antipestbeleid te voeren.

  • De school speelt een belangrijk rol in het leven van kinderen en jongeren. Het is niet alleen de plek waar kinderen leren, maar ook een plek voor sociaal contact. De meeste kinderen en jongeren misten school en hadden bezorgdheden, zoals bijvoorbeeld over het digitaal les volgen, over examens, etc. Ook overgangsmomenten (vb: van 6e leerjaar naar het middelbaar) werden vaak aangehaald als een stressfactor. Besteed aandacht aan de symboliek van deze overgangsmomenten. Onderzoek hoe bij de heropstart van de scholen (of bij de heropstart in september) het recht op onderwijs kan gegarandeerd worden voor alle kinderen en jongeren. Geef daarbij extra aandacht aan kinderen en jongeren in een kwetsbare situatie. Evalueer daarnaast ook het digitaal lesgeven en de veiligheidsvoorschriften op school met het oog op de toekomst.

  • Kinderen en jongeren hebben behoefte aan contact met leeftijdsgenoten, in het echt voor kleuters en jonge kinderen via een 'kindbubbel'.

  • Besteed voldoende aandacht aan het recht op spel en vrije tijd. Ontsluit meer ruimtes voor spel, ontspanning en ontmoeting, zeker als de 1,5 m afstandsregel blijft. Investeer daarbij in heldere communicatie (vb. pictogrammen) over wat wél mag in de buitenruimte. Financieel kwetsbare kinderen en jongeren, zonder eigen rustplek, of kinderen en jongeren die in groep wonen, gaan minder naar buiten dan gemiddeld. Geef hen extra aandacht.

  • Kinderen en jongeren hebben het recht om hun mening te geven over deze coronacrisis en hoe ermee om te gaan.

U kan het volledige advies hier lezen.


'Vergeet ons niet. Wij hebben ook een stem en gevoelens.' (Jongen, 10 jaar)

 

De resultaten van de enquête tonen ons hoe kinderen en jongeren de crisis en de aanpak ervaren en wat ze het meest missen. We vragen beleidsmakers om de volgende weken en maanden en bij een eventuele nieuwe gezondheidscrisis rekening te houden met wat kinderen en jongeren zelf zeggen of ervaren. We roepen uitdrukkelijk op om extra en blijvend aandacht te hebben voor kinderen en jongeren in een kwetsbare situatie. Hun problemen zijn door deze crisis op scherp gesteld en meer zichtbaar geworden. Laat ze ons zichtbaar houden door werk te maken van structurele maatregelen voor die kinderen en jongeren. Laat ons hun rechten een plaats geven.


Auteur: Kinderrechtencommissariaat, Kenniscentrum Kinderrechten, Kinderrechtencoalitie-Vlaanderen


Bronnen:

Over Jeugdrecht.be

Jeugdrecht.be is een initiatief van SAM, steunpunt Mens en Samenleving

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

Contactgegevens:

jeugdrecht@samvzw.be

Copyright Jeugdrecht.be