Onlinehulp en mediawijsheid

De meesten onder ons zijn bijna non-stop verbonden met het internet. Laptops, tablets en smartphones zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ook hulp vinden kan meer en meer online.

Dit maakt een aantal zaken veel makkelijker, maar er zijn ook een aantal nadelen aan verbonden. 'Mediawijs' zijn, slim omgaan met deze media, wordt hoe langer hoe belangrijker.

​We brengen met zijn allen steeds meer tijd door online. Recent onderzoek naar mediabezit en mediagebruik in Vlaanderen toont aan dat 91,2% van de Vlaamse gezinnen thuis toegang hebben tot het internet.

Gemiddeld besteden Vlamingen tussen één en vijf uur per dag aan surfen op het internet, e-mailen en chatten. 77% van de Vlamingen hebben een account op minstens één  sociaalnetwerksite.

Kortom, online zijn is vanzelfsprekend. Voor hulpzoekenden vandaag en in de toekomst wordt het net zo vanzelfsprekend dat zij via het internet terecht kunnen bij welzijns- of gezondheidsinstanties.

Mensen doen steeds vaker online beroep op de hulp- en dienstverlening

Jongeren maken al langer gebruik van het onlinehulpaanbod om een hulpvraag te stellen. De JAC's, Awel, Tele-onthaal en andere pioniers in het onlinehulplandschap zagen jaarlijks het aantal aanmeldingen via mail en/of chat stijgen. Zo stegen de chatgesprekken bij Awel in 2015 met 28% ten opzichte van 2014 en kende de mailvragen een recordstijging van 62%.

Maar niet alleen jongeren zoeken via het internet hun weg naar de hulpverlening. Dat blijkt uit de cijfers van Tele-Onthaal: 31,5% van de gebruikers van de Tele-Onthaal chatdienst is tussen 25 en 39 jaar en zo'n 18% is ouder dan 39. De CAW's voerden in 2015 2562 chatgesprekken. Dat jongeren én volwassenen  met hulpvragen daarbij beroep kunnen doen op een toegankelijke en kwalitatief hoogstaand aanbod is van essentieel belang.

Onlinehulp

"Onlinehulp voor welzijn en gezondheid omvat alle interventies waarbij gebruik gemaakt wordt van informatie- en communicatietechnologie (ICT) met het oog op bestendigen of verhogen van welzijn en gezondheid, in de ruimste zin van het woord." Mogelijke doelen van onlinehulp zijn info en advies verlenen, presentie en/of ondersteuning bieden, begeleiding, behandeling en nazorg.

Het gebruik van nieuwe media in de hulpverlening is in opmars, ze hebben een drempelverlagend effect bij het bespreekbaar maken van gevoelige en taboegerelateerde onderwerpen. Hoe kan de welzijns- en zorgsector optimaal gebruik maken van deze mogelijkheden? 

Kwaliteitsvolle onlinehulp is niet vanzelfsprekend.

ICT-toepassingen maken dan misschien wel integraal deel uit van het dagelijks leven, in de hulpverlening zijn ze nog steeds vrij nieuw. Onlinehulp biedt vele mogelijkheden, maar brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. De  interesse van de welzijns- en zorgsector voor de mogelijkheden en voordelen van ICT toepassingen groeit sterk. Dit resulteerde in een veelheid van ICT projecten en initiatieven met verschillende doelstellingen en doelgroepen. Deze projecten ontstonden vaak naast elkaar.

Onlinehulp organiseren vraagt investeringen in kennis en deskundigheid, communicatiemiddelen, personeel, methodieken, vorming en 'ondersteuning on the job'.  Er is nood aan expertisedeling (goede informatie, know-how, inspirerende praktijken) en aan ondersteuning bij het uitbouwen van een kwaliteitsvol onlineaanbod bleef groeien.

Onlinehulp organiseren vraagt investeringen in kennis en deskundigheid, communicatiemiddelen, personeel, methodieken, vorming en 'ondersteuning on the job'.  Er is nood aan expertisedeling (goede informatie, know-how, inspirerende praktijken) en aan ondersteuning bij het uitbouwen van een kwaliteitsvol onlineaanbod bleef groeien. Net om de ontwikkeling en implementatie van onlinehulp verder te faciliteren, richt minister Vandeurzen een intersectoraal aanspreekpunt op, Knooppunt-online.

Daarnaast moeten organisaties zich ook bewust zijn van de spelregels voor het opslaan en uitwisselen van (persoons)gegevens. Omgaan met ICT-toepassingen vraagt voorzichtigheid in informatiedeling, intern en extern gebruik van gegevens en veilig opbergen van gegevens. Meer hierover vind je onder het thema informatieveiligheid.

Mediawijsheid

En het stopt niet bij een kwalitatief online aanbod. In de praktijk zien we dat gebruikers -jongeren en volwassenen- zich weinig bewust zijn van verleidelijke reclameboodschappen, malafide verkopen en ook op communicatief vlak de bal misslaan.  

Het geheel van kennis, vaardigheden en attitudes waarmee burgers zich bewust en kritisch kunnen bewegen in een complexe, veranderende en gemediatiseerde wereld noemen we mediawijsheid. Het is het vermogen tot een actief en creatief mediagebruik dat gericht is op maatschappelijke participatie in de publieke sfeer.

Het gaat naast praktische ICT-vaardigheden om inzicht in de mechanismen van commerciële communicatie en de media-industrie, kritische informatie- en strategische vaardigheden, en verantwoord en veilig mediagebruik.  Voor hulpverleners is de zorg om privacy en beroepsgeheim hier onlosmakelijk mee verbonden. Mediawijsheid is dan ook een onderdeel van kwaliteitsvolle onlinehulp.

LinkedIn Twitter Facebook GooglePlus
Daniella Provost
knooppunt-online
0493 49 38 66

 

Partners kennisplein.be

Sen Logo saw Logo SJH logo Mentalis Logo

Gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Overheid

vlaanderen Logo

Like ons op

Facebook Logo