Man zit alleen aan tafeltje
Gedetineerden en geïnterneerden met een beperking
Geïnterneerden en gedetineerden met een (vermoeden van) beperking zijn vaak een vergeten groep. Een grote groep verblijft nog steeds binnen het penitentiair complex, vaak zonder enige vorm van aangepaste ondersteuning.
Facebook Twitter GooglePlus LinkedIn
Detentie; Verstandelijke beperking
verwijder uit Mijn kennisplein
Voeg toe aan Mijn kennisplein

​​​​​​Risicofactoren

Mensen met een (verstandelijke) beperking ervaren problemen op het vlak van adaptief gedrag: sociale interactie, gedragsregulering en inschatten van mensen, situaties, gevolgen... zijn voor hen niet altijd evident.

Er is een link tussen deze moeilijkheden en het gegeven dat deze groep bovengemiddeld vaak in contact komt met justitie (H. Kaal, 2016).

Hun sociale en psychische kwetsbaarheid komt ook bovendrijven wanneer ze deel gaan uitmaken van de mini-samenleving die de gevangenis vormt. Kennis van aangepaste ondersteuning en bejegening is niet altijd aanwezig bij de justitiële werkers. 

Daarnaast heeft slechts een minderheid van deze groep gedetineerden ook effectief een etiket 'handicap'. Hun beperkingen worden dus ook niet altijd als dusdanig (h)erkend.

Begeleiding richting..... wat?

Voor de begeleiding van gedetineerden en geïnterneerden met een beperking staan meerdere sectoren in: justitie, jeugdhulp, gehandicaptenzorg en welzijnszorg kruisen elkaar hier.

Het gaat niet alleen over ondersteuning binnen de muren van het penitentiair complex. De focus ligt ook op de terugkeer naar de maatschappij. Waar precies naartoe ligt voor gedetineerden en geïnterneerden met een beperking niet altijd voor de hand. 
Een voorziening?
Een eigen woning met ambulante begeleiding? 
Begeleid zelfstandig wonen? 
Een baan in het normale economische circuit? 
Werken in een maatwerkbedrijf?

Botsende criteria

Het zijn allemaal pistes die een nauwe samenwerking vereisen tussen de verschillende hulpverleningsinstanties. Dat verloopt niet altijd even vlot. Regelgevende kaders sluiten niet naadloos op elkaar aan. Bovendien botsen exclusiecriteria geregeld op elkaar. Een niet-handicapspecifieke ondersteuningsdienst kan de cliënt weigeren omdat er sprake is van een beperking. Of het omgekeerde gebeurt: een handicapspecifieke ondersteuningsdienst weigert de cliënt omdat hij/zij een (ex-)gedetineerde is.

Met andere woorden, voor deze groep mensen is de kans relatief groot dat ze tussen de mazen van het hulpverleningsnet glippen.

Andere kijk op re-integratie

Zorg en ondersteuning is een basisrecht van iedere burger, dus ook voor gedetineerden en geïnterneerden met een (vermoeden van) beperking.

Daarvoor is, naast een nauwe samenwerking tussen verschillende sectoren, ook een andere kijk nodig op re-integratie. Er moet niet alleen gedacht worden in termen van residentiële versus ambulante opvang. Het is ook belangrijk om meer in te zetten op duurzame overbruggingstrajecten. De versterking van een aangepaste ondersteuning en bejegening van gedetineerden en geïnterneerden met een (vermoeden van) beperking door justitiële werkers binnen de gevangenis, is daarbij een blijvend aandachtspunt.

Daniëlla Provost
SAM, steunpunt Mens en Samenleving
Logo SAM vzw

Gerelateerde activiteiten

Gerelateerd nieuws

Thema's

Alle thema's