Bang en stoer op kermisattractie
Emotionele ontwikkeling
Om gedrag van mensen met een (verstandelijke) beperking goed te begrijpen biedt het concept "emotionele ontwikkeling" handvatten en inspiratie.
Facebook Twitter GooglePlus LinkedIn
 
verwijder uit Mijn kennisplein
Voeg toe aan Mijn kennisplein

​​Emotionele Ontwikkeling in een context van 

v​ermaatschappelijking en emotionele kwetsbaarheid

'Vermaatschappelijking’ en ‘krachtgericht werken’ zijn sleutelwoorden in het actuele welzijnsbeleid, en de wijze waarop de ondersteuning aan mensen met een (verstandelijke) beperking evolueert. Dit betekent ook dat deze ondersteuning meer en meer een inclusief samenspel is van diverse welzijnsactoren. Ondanks de evoluties naar maatschappelijke participatie blijven echter heel wat mensen met een (verstandelijke) beperking kwetsbaar op sociaal en emotioneel vlak.  

Cliënten met een verstandelijke beperking hebben vaak ​een zogeheten "disharmonisch ontwikkelingsprofiel" waarbij de verschillende aspecten in de ontwikkeling van de cliënt niet in evenwicht met elkaar zijn. Een disharmonisch profiel maakt een cliënt (vooral) emotioneel kwetsbaar en het gevaar op over- of onderschatting door hulpverleners, maar ook door de naaste omgeving, groot.

Die emotionele kwetsbaarheid kan bij cliënten resulteren in psychische problemen en/of moeilijk verstaanbaar gedrag. Willen we dit vermijden en actief werken aan groeikansen bij onze cliënten, dan biedt het denkkader rond emotionele ontwikkeling heel wat mogelijkheden. Door een correcte inschaling van de sociaal-emotionele ontwikkeling van een cliënt, wordt deze aangesproken op een niveau dat bij hem past en kan een cliënt vanuit een veilig gevoel de aangeboden ontwikkelingskansen nemen.  

Anton Došen en emotionele ontwikkeling​​​

Grondlegger van het ontwikkelingsdynamisch kader is Anton Došen. Hij ontwikkelde de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling.

Uitgangspunt is dat het inschatten van en afstemmen op de emotionele ontwikkeling een noodzakelijke stap is in een adequate beeldvorming en ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. 

Deze schaal werd onder zijn peterschap in Vlaanderen geïntroduceerd door een groep geëngageerde experten, in samenwerking met SENvzw en later ook met de HoGent.

Naast Anton Došen leverden ook Jaques Heijkoop, Gerrit Vignero, Erik De Belie,  John McGee, Dorothea Timmers-Huigens en vele anderen, essentiële inzichten aan om vastgelopen cliëntsituaties te ontwarren en anders te benaderen.

​​​​​Emotionele ontwikkeling in Vlaanderen: SEN-SEO

Onder impuls van een groep experten (verenigd in de SEN-SEO-regiegroep) werd in Vlaanderen gezocht naar duurzame manieren om deze inzichten ingang te vinden in de praktijk.

Met grote betrokkenheid van professionelen (begeleiders, staf én directies; praktijk en wetenschap) ontwikkelen ze daarvoor de noodzakelijke instrumenten. Ze zorgen bovendien voor coördinatie, afstemming en integratie van verschillende kaders.

Daardoor kon emotionele ontwikkeling de voorbije zeven jaar in Vlaanderen uitgroeien tot een sleutelbegrip in de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking.

​Vlaamse instrumenten

De SEN-SEO doos was een eerste resultaat van hun werk. Daarin kwam niet alleen het model van Anton Došen aan bod (met een algemene inleiding, herziene schaal en bijhorende handleiding), maar legden de initiatiefnemers ook een link met het ideeëngoed van Jacques Heijkoop.

Leden van de expertengroep leiden de voorbije jaren tal van trainers op waarmee ze vormings- en coachingstrajecten rond emotionele ontwikkeling ontwikkelen. Ze onderzoeken ook de toepasbaarheid in andere sectoren, houden de vinger aan de pols en presenteren hun resultaten op een jaarlijks symposium.

Door de omvangrijke praktijkervaring kon de groep de voorbije jaren bestaande instrumenten herzien. Dat resulteerde onder meer in een nieuwe schaal voor emotionele ontwikkeling, nl. SEO-R² die eind 2015 werd voorgesteld. ​

Praktijkwerkers die aan de slag (willen) gaan met emotionele ontwikkeling vinden alle informatie op het virtuele trefpunt www.s​​en-seo.be​ .

Cindy Stevelinck
Cindy Stevelinck
SEN-SEO
Logo SEN-SEO

Gerelateerde activiteiten

Gerelateerd nieuws

Thema's

Alle thema's